Prof. dr. Dirk Strijker: ‘Friesland  kan met glasvezel grote stappen maken’

Prof. dr. Dirk Strijker: ‘Friesland kan met glasvezel grote stappen maken’

Een vooruitziende blik kun je prof. Dirk Strijker niet ontzeggen. De hoogleraar Plattelandsontwikkeling aan de Rijksuniversiteit hamert al vanaf 2000 op het belang van snel internet op het platteland. In 2011 voorspelde hij dat bewoners en bedrijven uit de buitengebieden zouden wegtrekken als dat snelle internet er niet kwam. Hoe staan we er in 2017 voor? Strijker overziet samen met zijn collega dr. Koen Salemink het veld.

“Ik was er inderdaad vroeg bij”, lacht Strijker in zijn kantoor in de Groningse universiteit. “En wat ik toen vond, vind ik nu nog steeds. Als het platteland geen snel internet krijgt, wordt de krimp daar versneld.”

Er is volgens Strijker wel veel gebeurd. “Heel veel zelfs. Vooral veel discussies overigens. In een aantal gebieden zijn ook daadwerkelijk vorderingen gemaakt. Overijssel is bijvoorbeeld voor een belangrijk deel verglaasd. In Drenthe zag je heel veel initiatieven, en een paar daarvan zijn, soms na samenbundeling, ook verder gekomen. Het zijn daar vooral lokale initiatieven geweest. En op dit moment zien we dat in Noord-Brabant, Groningen en Friesland grote stappen worden gemaakt. Wat ik constateer is dat het lukt zodra provincies steviger de regie pakken. Er zijn provincies die alles voor de volgende Provinciale Statenverkiezingen geregeld willen hebben. Dat is natuurlijk geen toeval. Een mooi streven ook voor Gedeputeerden. Maar in de praktijk valt het vaak ontzettend tegen.”

In de knel

Dat provincies de regie pakken, wil niet zeggen dat Strijker en Salemink nou echt zitten te juichen. Strijker: “Met meer regie komen lokale initiatieven trouwens soms in de knel. Wat ons daarnaast dwars zit is dat Den Haag het niet als een nutsvoorziening definieert. Vanuit Economische Zaken wordt er wel faciliterend gewerkt, maar het zijn vooral veel woorden. Wat wij zouden willen is dat de rijksoverheid erkende dat het voor onze nationale economie, voor het wonen op het platteland en voor al die andere dingen wordt geregeld dat we geen witte gebieden overhouden. Er zou nationaal geld tegenaan gezet moeten worden. Een soort Deltaplan voor internet.”

Koen Salemink vult aan: “De Europese Unie heeft een digitale agenda, de Nederlandse regering maar zeer beperkt. Wij zetten in op topsectoren, maar alles moet digitaal. Je moet het dus integraal bekijken.”

Serieus deel

“Het punt”, zegt Strijker, “is dat we te maken hebben met de wet van de remmende voorsprong. De grote kabelbedrijven zeggen dat 97,5 procent van de aansluitingen voldoet aan de Europese normen. Je kunt je afvragen of die normen voor het niveau van onze samenleving en economie en onze toekomstverwachtingen sowieso voldoende zijn, maar goed. Dat percentage dat het niet heeft, zit op het platteland, zoals in Friesland, en daar is het een serieus percentage.”

Heeft elk adres op het platteland snel internet, dus glasvezel, nodig? Strijker en Salemink vinden van wel. “Natuurlijk zijn er best mensen die nu zonder kunnen. Maar je moet er van uitgaan dat elk huis en elk pand op termijn nieuwe bewoners of nieuwe gebruikers krijgen. En dan is de kans groot dat die wél snel internet nodig hebben.”

Kan niet zonder

En velen hebben het nu al nodig. Strijker: “De landbouw kan niet zonder, simpelweg om de melkrobot van afstand te onderhouden. De mensen met kinderen op school kunnen niet zonder, omdat het onderwijs digitaliseert. Wat denk je van de high-end bedrijven die in oude pastorieën en andere overbodige gebouwen gaan zitten en voor nieuwe sociale en economische reuring zorgen? Of in de hoek van de consultancy? Dat vinden we fijn met z’n allen.”

“Vanuit de medische hoek loopt de vraag ook op”, aldus Salemink. “Glasvezel is in de thuiszorg bijvoorbeeld echt een sectorbelang. Zodat ze op afstand kunnen monitoren en niet steeds dat autootje hoeven te sturen. Natuurlijk zeggen veel patiënten: ‘Ik wil een verpleegster aan huis, dat is veel gezelliger’. Maar dat gaat echt verdwijnen, ook uit kostenoogpunt. Bij ouderen is dat dan ook vaak geen reden om glasvezel te willen. Maar dat ze kunnen Skypen met kinderen of kleinkinderen weer wel. En laten we eerlijk zijn: de familie van oudere mensen wil het ook. Want naast die gezelligheid via Skype is er nog een plat financieel belang: de waarde van het huis… Langs de noordrand van Friesland en Groningen is dat echt een belangrijk argument; je verkoopt straks je huis niet als je geen glasvezel hebt.”

Draadloos alternatief?

Is draadloos op die plekken dan geen goed alternatief? Strijker: “Sowieso is dat minder stabiel. Het kan best dat het op de meest afgelegen adressen niet anders kan. Het punt is alleen: voor goed draadloos internet in huis moet je een mast relatief dicht in de buurt hebben en daar moet een kabel heen. Wij zeggen dat graven in Nederland relatief goedkoop kan en dat je dan toch beter glasvezel in de grond kunt stoppen.” Salemink: “De techneuten in Eindhoven zeggen altijd: ‘Leuk dat 4G en 5G, maar het draait op de achtervang op de echte snelweg en dat is glasvezel. Waarom willen online gamers nooit draadloos? Omdat ze met een glasvezelkabel geen enkele vertraging hebben.”

De laatste paar procent adressen, volgens Strijker moet daar in principe wel glasvezel naar toe. “Het zijn als je ze meeneemt met de rest geen oneindig hoge kosten.” Salemink: “In Overijssel is ervaring met die laatste paar procent. Daar had je gevallen dat mensen een perfecte verbinding kregen voor tien of vijftien euro extra per maand en buren honderd meter verderop zelf 10.000 of 15.000 euro eenmalig moesten bijbetalen. Dat is zo’n gedoe! Daarom zeggen wij: doe het in één keer goed en ga geen mensen uitsluiten.”

Kost bijna niks

En datzelfde geldt natuurlijk voor de grijze adressen, waar DFMopGlas zich in Fryslân op richt. “De grijze adressen die langs de backbone naar de witte adressen zitten, kun je zo aansluiten. Dat kost bijna niks. Interessant is nog, vanuit ons perspectief, hoe het met de regelgeving zit. Je moet wit en grijs wel goed uit elkaar houden.”

Dat de grijze adressen van nu ook echt grijs zijn, daarover wordt volgens Koen Salemink ook verschillend gedacht. “Een adres is grijs als de internetsnelheid 30 MegaBit per seconde is. De vraag is alleen: is dat wat kan of wat gebeurt? Ik bedoel: je deelt je internetaansluiting met een wijkkast, waar 90 andere adressen op zijn aangesloten. Dan haal je die ‘grijze’ snelheid om half zeven ’s avonds dus niet.”

In Groningen wordt het project van DFMopGlas, dat uiteindelijk alle grijze adressen in Fryslân op glasvezel wil aansluiten, met veel belangstelling gevolgd. Vooral omdat eerdere pogingen om de provincie ruim van glasvezel te voorzien niet echt een succes waren. “Het begon meer dan tien jaar geleden en heeft een hele beleidsgeschiedenis”, aldus Strijker. “Nu pas is er echt een kans om grote stappen te zetten, als Kabelnoord wit en DFMopGlas grijs mag gaan doen. En wij hopen echt dat die partijen er in slagen voldoende mensen zich te laten aansluiten. Want op de kaarten die wij maken over glasvezelinitiatieven zien we nu al dat er nieuwe witte gebieden ontstaan die achterblijven. Daar zien mensen het nut er niet van in, zijn de competenties misschien niet aanwezig om het van de grond te trekken, zitten minder sterke bestuurders en wordt misschien nog wel kerktorenpolitiek bedreven. Als de overheid niet centraal de regie pakt, willen gezinnen met kinderen zich daar over twintig jaar niet meer vestigen. En dan wordt de leegloop gigantisch.”

Kinderen checken

Salemink: “Laten we eerlijk zijn: als ouders een potentieel nieuw huis bekijken, gaan de kinderen in hun mogelijke slaapkamer staan om te checken hoe de verbinding is.”

Strijker: “In Noord-Friesland kunnen we nu al gebieden aanwijzen waar als je niks doet een achtergebleven gebied ontstaat. Dat moeten we echt niet willen. Maar ik moet vaststellen: in de  huidige kabinetsonderhandelingen heb ik het woord ‘breedband’ nog niet gehoord.”

Salemink: “Terwijl het in Duitsland bij de parlementsverkiezingen op elk pamflet stond…”

Deze post heeft een reactie

Geef een reactie

Sluit Menu